Segelas air sejuk, ais krim kegemaran atau hembusan angin ketika menunggang motosikal boleh tiba-tiba menyebabkan rasa ngilu yang tajam pada gigi. Jika anda tertanya-tanya kenapa gigi sensitif sejuk, anda tidak keseorangan. Masalah ini sangat biasa, tetapi ia bukan sesuatu yang patut dibiarkan berlarutan kerana rasa ngilu boleh menjadi petanda enamel menipis, gusi menyusut atau masalah gigi yang memerlukan rawatan.
Gigi sensitif tidak semestinya bermaksud gigi anda rosak teruk. Namun, pemeriksaan awal membantu doktor gigi mengenal pasti punca sebenar dan mencadangkan rawatan yang sesuai, selesa serta mengikut bajet anda.
Setiap gigi mempunyai lapisan pelindung keras di bahagian luar yang dipanggil enamel. Di bawah enamel ialah dentin, iaitu lapisan yang mempunyai saluran-saluran halus menuju ke saraf gigi. Apabila enamel haus, retak atau bahagian akar gigi terdedah akibat gusi menyusut, rangsangan sejuk boleh masuk melalui saluran ini dengan lebih mudah.
Saraf gigi kemudian menghantar isyarat sakit atau ngilu yang tiba-tiba. Ada orang hanya rasa sedikit ngilu selama beberapa saat. Ada juga yang merasa sakit sehingga sukar menikmati minuman sejuk, makanan manis atau buah-buahan masam.
Rasa sakit sekejap selepas minum sejuk kadangkala berkait dengan sensitiviti biasa. Tetapi jika sakitnya kuat, berdenyut, berlarutan lebih daripada beberapa saat atau berlaku pada satu batang gigi sahaja, pemeriksaan doktor gigi sangat disarankan. Keadaan tersebut mungkin bukan sekadar gigi sensitif.
Memberus gigi dengan tekanan yang kuat tidak menjadikan gigi lebih bersih. Sebaliknya, ia boleh menghauskan enamel di kawasan berhampiran gusi. Penggunaan berus berbulu keras, cara memberus secara menggosok mendatar, atau ubat gigi yang terlalu kasar juga boleh menyumbang kepada masalah ini.
Gunakan berus gigi berbulu lembut dan berus dengan gerakan kecil serta perlahan. Tidak perlu menekan dengan kuat kerana plak sebenarnya boleh dibersihkan dengan teknik yang betul, bukan dengan tenaga yang berlebihan.
Gusi boleh menyusut disebabkan penyakit gusi, plak dan karang gigi yang lama tidak dibersihkan, teknik memberus yang kasar atau perubahan pada kedudukan gigi. Apabila gusi turun, akar gigi yang tidak dilindungi enamel akan terdedah. Bahagian akar ini lebih mudah memberi tindak balas terhadap sejuk, panas dan manis.
Jika anda nampak gigi kelihatan semakin panjang, gusi kerap berdarah ketika memberus atau mulut berbau walaupun sudah memberus gigi, jangan tunggu sehingga sakit menjadi lebih teruk. Scaling dan rawatan gusi mungkin diperlukan untuk menjaga tisu sokongan gigi.
Tidak semua ngilu sejuk berpunca daripada enamel menipis. Gigi berlubang boleh membenarkan makanan, minuman dan bakteria masuk lebih dekat ke saraf. Tampalan lama yang retak atau bocor juga boleh menyebabkan rasa ngilu pada satu kawasan tertentu.
Gigi retak halus pula kadangkala sukar dilihat sendiri. Anda mungkin hanya menyedarinya apabila menggigit makanan keras, minum sejuk atau mengalami sakit yang datang dan pergi. Dalam keadaan ini, ubat gigi untuk gigi sensitif sahaja mungkin tidak cukup. Gigi mungkin memerlukan tampalan baharu, perlindungan seperti mahkota, atau rawatan akar jika saraf sudah terlibat.
Minuman berkarbonat, jus masam, minuman tenaga, jeruk dan snek masam boleh melembutkan enamel jika diambil terlalu kerap. Apabila enamel kerap terdedah kepada asid, ia menjadi lebih mudah haus.
Anda tidak semestinya perlu mengelakkan semua makanan berasid. Yang lebih penting ialah kekerapan. Elakkan menghirup minuman berasid sepanjang hari, dan jangan terus memberus gigi sejurus selepas mengambilnya. Bilas mulut dengan air kosong dahulu dan tunggu sekitar 30 minit sebelum memberus gigi.
Sesetengah pesakit mengalami sensitiviti sementara selepas scaling, tampalan, pemutihan gigi atau rawatan ortodontik. Selepas scaling, contohnya, bahagian gigi yang sebelum ini dilindungi oleh karang gigi mungkin terasa lebih terdedah buat sementara waktu.
Kebiasaannya rasa ini beransur baik dalam beberapa hari hingga beberapa minggu, bergantung pada keadaan gigi dan gusi. Jika sakit semakin kuat, mengganggu tidur atau tidak berkurang, kembali berjumpa doktor gigi untuk penilaian semula.
Langkah pertama ialah menukar kepada ubat gigi khas untuk gigi sensitif. Ubat gigi ini membantu mengurangkan penghantaran rangsangan ke saraf gigi, tetapi kesannya biasanya mengambil masa. Gunakannya secara konsisten sekurang-kurangnya dua hingga empat minggu, bukannya hanya ketika gigi mula ngilu.
Pilih berus gigi berbulu lembut, dan gunakan tekanan ringan. Jika anda tidak pasti sama ada anda memberus terlalu kuat, perhatikan berus gigi anda. Bulu berus yang cepat mengembang atau senget boleh menjadi tanda tekanan yang berlebihan.
Untuk sementara waktu, cuba kurangkan makanan atau minuman yang sangat sejuk, terlalu panas, manis atau masam. Minum air sejuk menggunakan straw boleh membantu sesetengah orang kerana cecair kurang terkena kawasan gigi sensitif. Namun, ini hanya langkah mengawal ketidakselesaan, bukan rawatan untuk punca sebenar.
Jika anda kerap mengetap atau menggesel gigi ketika tidur, beritahu doktor gigi. Tabiat ini boleh menyebabkan enamel haus dan gigi retak. Pelindung gigi malam mungkin sesuai untuk sesetengah pesakit, tetapi ia perlu dibuat mengikut pemeriksaan keadaan gigitan anda.
Jangan anggap semua sakit sejuk sebagai masalah kecil. Buat temu janji jika rasa ngilu berlaku lebih daripada seminggu walaupun sudah menggunakan ubat gigi sensitif, atau jika sakit tertumpu pada satu gigi sahaja. Pemeriksaan juga perlu dipercepatkan jika anda mengalami bengkak pada gusi atau muka, sakit berdenyut, demam, gusi berdarah, lubang yang jelas kelihatan, atau sakit yang mengganggu makan dan tidur.
Bagi kanak-kanak, ibu bapa perlu peka jika anak mengadu sakit ketika makan ais krim, enggan memberus bahagian tertentu atau hanya mengunyah sebelah mulut. Gigi susu juga boleh berlubang dan sakit. Rawatan awal dapat mengelakkan anak melalui pengalaman sakit yang lebih menakutkan.
Rawatan terbaik untuk gigi sensitif bukan satu jawapan yang sama untuk semua orang. Doktor gigi akan memeriksa gigi, gusi, tampalan lama dan cara gigitan anda sebelum mencadangkan pilihan yang sesuai.
Jika puncanya ialah penumpukan karang gigi dan masalah gusi, scaling mungkin membantu memulihkan kesihatan gusi. Jika terdapat gigi berlubang atau tampalan bocor, tampalan baharu boleh menutup kawasan yang terdedah. Bagi permukaan akar yang sensitif, doktor mungkin mencadangkan sapuan fluorida atau bahan pelindung untuk menguatkan dan mengurangkan sensitiviti.
Jika saraf gigi sudah meradang atau dijangkiti, rawatan akar mungkin diperlukan untuk menyelamatkan gigi. Walaupun kedengaran membimbangkan, rawatan dilakukan untuk menghentikan punca sakit dan membolehkan anda kembali makan dengan lebih selesa. Doktor akan menerangkan pilihan rawatan, anggaran kos dan langkah yang diperlukan sebelum memulakan prosedur.
Di Klinik Gigi Arden, kami memahami bahawa ramai pesakit menangguhkan rawatan kerana takut sakit atau risau tentang kos. Pemeriksaan yang jelas dan penerangan yang mudah difahami membantu anda membuat keputusan dengan lebih tenang, sama ada untuk rawatan ringkas atau penjagaan yang lebih menyeluruh.
Rasa ngilu apabila minum sejuk mungkin kelihatan remeh pada mulanya, tetapi senyuman yang selesa bermula dengan memahami isyarat daripada gigi anda. Jika ngilu itu berulang atau semakin kuat, berikan diri anda peluang untuk mendapatkan pemeriksaan awal supaya masalah kecil tidak bertukar menjadi sakit yang lebih rumit.
