Gigi patah ketika makan, terjatuh, bersukan atau terlibat kemalangan memang boleh membuatkan kita panik. Dalam kes gigi patah, tindakan pada beberapa jam pertama boleh mempengaruhi peluang untuk menyelamatkan gigi, mengurangkan sakit dan mengelakkan jangkitan. Jangan tunggu sehingga sakit menjadi teruk, walaupun retakan atau serpihan itu kelihatan kecil.
Gigi yang patah tidak semestinya perlu dicabut. Banyak pilihan rawatan boleh membantu membaiki bentuk, fungsi dan penampilan gigi, bergantung pada bahagian yang patah, keadaan akar gigi serta kesihatan mulut anda secara keseluruhan. Doktor gigi akan memeriksa keadaan sebenar sebelum mencadangkan rawatan yang sesuai dan berpatutan.
Pertama sekali, bertenang dan periksa sama ada terdapat pendarahan, bengkak pada muka, luka pada bibir atau sakit yang kuat. Jika gigi patah selepas hentakan kuat, terutama pada kanak-kanak, pemeriksaan segera sangat disarankan kerana kecederaan mungkin turut melibatkan gusi, rahang atau gigi bersebelahan.
Sekiranya anda menemui serpihan gigi yang patah, kutip dengan berhati-hati. Bilas perlahan menggunakan air bersih tanpa menggosoknya. Simpan serpihan tersebut dalam bekas kecil berisi susu segar atau air liur jika boleh, kemudian bawa bersama ke klinik. Dalam sesetengah keadaan, serpihan asal mungkin boleh digunakan semula untuk membaiki gigi.
Sementara menunggu rawatan, kumur mulut dengan air suam untuk membersihkan kawasan yang cedera. Letakkan kain atau kain kasa bersih pada bahagian yang berdarah dan tekan dengan lembut. Tuam sejuk di bahagian luar pipi boleh membantu mengurangkan bengkak dan rasa berdenyut.
Elakkan menggigit menggunakan gigi yang patah. Jangan cuba mengasah bahagian tajam sendiri, melekatkan serpihan dengan gam, atau meletakkan ubat terus pada gusi. Cara ini boleh mencederakan tisu mulut dan menyukarkan rawatan doktor gigi kemudian.
Sebarang gigi patah wajar diperiksa, tetapi ada keadaan yang memerlukan perhatian lebih cepat. Antaranya apabila sakitnya kuat dan berpanjangan, gigi berubah warna menjadi kelabu atau gelap, pendarahan tidak berhenti, muka membengkak, atau bahagian dalam gigi kelihatan merah jambu atau merah. Ini mungkin menandakan saraf gigi telah terdedah.
Jika gigi kekal tercabut sepenuhnya akibat kemalangan, masa sangat penting. Pegang gigi pada bahagian mahkota, iaitu bahagian yang biasa digunakan untuk menggigit, bukan pada akar. Bilas dengan air bersih secara perlahan jika kotor dan jangan sental akar. Jika anda yakin boleh meletakkannya semula tanpa memaksa, gigit kain kasa perlahan untuk mengekalkannya di tempat asal. Jika tidak, simpan dalam susu dan dapatkan rawatan kecemasan secepat mungkin.
Bagi gigi susu kanak-kanak yang tercabut sepenuhnya, jangan masukkan semula ke dalam gusi. Gigi susu yang dimasukkan semula boleh menjejaskan perkembangan gigi kekal di bawahnya. Namun, anak masih perlu diperiksa supaya doktor gigi dapat memastikan tiada kecederaan lain serta memberi panduan susulan kepada ibu bapa.
Kemalangan dan sukan lasak ialah punca yang mudah dikenal pasti, tetapi gigi juga boleh patah ketika menggigit makanan biasa. Ini berlaku apabila gigi sudah lemah akibat tampalan besar yang lama, karies gigi yang tidak dirawat, retakan halus, atau rawatan akar gigi terdahulu tanpa perlindungan mahkota yang mencukupi.
Tabiat menggigit ais, tulang, gula-gula keras, penutup botol atau membuka bungkusan menggunakan gigi juga meningkatkan risiko. Bagi sesetengah orang, tabiat mengetap atau menggesel gigi ketika tidur boleh menyebabkan retakan perlahan-lahan. Retakan ini kadangkala hanya terasa apabila menggigit makanan keras atau apabila terkena minuman sejuk dan panas.
Gigi yang kelihatan sihat dari luar juga boleh mempunyai lubang tersembunyi atau rekahan pada bahagian dalam. Sebab itu, sakit ketika menggigit yang datang dan pergi tidak patut diabaikan. Pemeriksaan awal biasanya memberi lebih banyak pilihan rawatan berbanding menunggu sehingga gigi pecah besar atau dijangkiti.
Rawatan bergantung pada jenis patah. Jika hanya sedikit enamel yang sumbing, doktor gigi mungkin boleh melicinkan bahagian tajam atau membina semula bentuk gigi menggunakan tampalan berwarna gigi. Rawatan ini biasanya cepat dan membantu gigi kelihatan lebih sekata.
Jika serpihan yang patah lebih besar tetapi saraf belum terjejas, tampalan komposit atau veneer mungkin dipertimbangkan mengikut kedudukan gigi dan keperluan estetik. Untuk gigi belakang yang menerima tekanan kunyahan tinggi, mahkota gigi sering menjadi pilihan yang lebih kukuh. Mahkota melitupi gigi yang lemah untuk mengurangkan risiko ia patah lagi.
Apabila patah telah sampai ke saraf, rawatan akar gigi mungkin diperlukan terlebih dahulu. Doktor gigi akan membersihkan bahagian saraf yang dijangkiti atau rosak, merawat saluran akar, kemudian membina semula gigi. Selepas rawatan akar, mahkota lazimnya disarankan untuk gigi tertentu, terutama gigi geraham, kerana struktur giginya mungkin sudah rapuh.
Ada juga keadaan apabila retakan memanjang ke akar atau baki struktur gigi terlalu sedikit untuk dibaiki. Dalam situasi ini, cabutan mungkin menjadi pilihan paling selamat. Namun, cabutan bukan bermakna anda perlu membiarkan ruang kosong. Pilihan seperti jambatan gigi, jambatan FRC, gigi palsu atau implan boleh dibincangkan berdasarkan keadaan mulut, bajet dan keperluan harian anda.
Tidak semestinya. Patah kecil pada enamel boleh langsung tidak sakit, tetapi ia masih mempunyai bucu tajam yang boleh melukakan lidah atau pipi. Ada juga retakan yang hanya sakit apabila tekanan kunyahan terkena pada sudut tertentu. Kes seperti ini mudah dipandang ringan kerana sakitnya tidak berterusan.
Sebaliknya, sakit yang berdenyut, sensitif terhadap panas atau sejuk, atau sakit ketika menggigit boleh menunjukkan bahagian dalam gigi telah terlibat. Ubat tahan sakit mungkin membantu sementara, tetapi ia tidak membaiki punca masalah. Jangkitan pada akar boleh berlaku apabila bakteria masuk melalui rekahan yang dibiarkan terbuka.
Jangan risau jika anda berasa takut dengan rawatan. Doktor gigi akan menerangkan keadaan gigi, pilihan rawatan serta anggaran langkah yang diperlukan sebelum memulakan prosedur. Rawatan moden dengan bius setempat bertujuan memastikan anda selesa, termasuk bagi pesakit yang sudah lama tidak ke klinik kerana pengalaman kurang menyenangkan sebelum ini.
Selepas gigi dibaiki, gunakan bahagian sebelah lagi untuk mengunyah sehingga rasa kebas hilang atau mengikut nasihat doktor gigi. Elakkan makanan terlalu keras, melekit atau panas untuk tempoh yang disarankan. Jika menerima tampalan atau mahkota baharu, mungkin ada sedikit rasa janggal pada awalnya, tetapi gigitan sepatutnya tidak sakit.
Berus gigi dua kali sehari menggunakan berus lembut dan ubat gigi berfluorida. Bersihkan celah gigi setiap hari kerana kawasan ini mudah mengumpul sisa makanan. Jika anda kerap mengetap gigi ketika tidur, pelindung gigi malam boleh membantu melindungi gigi asli, tampalan dan mahkota daripada tekanan berlebihan.
Pemeriksaan berkala juga penting, terutama jika anda pernah mengalami retakan atau gigi patah. Doktor gigi boleh mengesan tampalan yang mula bocor, karies kecil atau tanda tekanan kunyahan sebelum ia menjadi masalah yang lebih besar dan mahal untuk dirawat.
Bagi penduduk Teluk Intan dan Sungai Besar yang mengalami gigi patah, jangan biarkan rasa takut atau bimbang tentang rawatan menyebabkan anda menangguhkannya. Di Klinik Gigi Arden, pasukan kami sedia membantu memeriksa keadaan gigi dan menerangkan pilihan rawatan dengan jelas agar anda boleh membuat keputusan dengan lebih yakin. Senyuman yang selesa untuk makan, bercakap dan ketawa bermula dengan tindakan kecil - dapatkan pemeriksaan sebaik sahaja anda menyedari ada gigi yang patah.
