Plak gigi tidak semestinya nampak jelas apabila anda tersenyum di cermin. Ia boleh terbentuk sebagai lapisan lembut dan melekit di sepanjang garis gusi, di celah gigi, atau pada bahagian belakang gigi yang sukar dicapai. Jika dibiarkan, lapisan ini boleh menjadi punca nafas berbau, gusi berdarah, gigi berlubang dan karang gigi. Panduan kawal plak gigi ini membantu anda dan keluarga membina rutin yang mudah, selesa dan berkesan di rumah.
Plak ialah lapisan bakteria yang terbentuk setiap hari apabila sisa makanan, air liur dan bakteria berkumpul pada permukaan gigi. Selepas makan atau minum minuman manis, bakteria dalam plak menggunakan gula tersebut dan menghasilkan asid. Asid ini boleh melemahkan enamel, iaitu lapisan perlindungan luar gigi.
Plak masih boleh dibersihkan dengan memberus dan membersihkan celah gigi secara konsisten. Namun, apabila plak mengeras menjadi karang gigi, berus biasa tidak lagi mampu menanggalkannya. Karang gigi selalunya berkumpul di bahagian bawah gigi hadapan atau berhampiran gusi, lalu menyebabkan gusi mudah merah, bengkak dan berdarah.
Sebab itu, penjagaan harian di rumah dan pemeriksaan pergigian berkala perlu bergerak bersama. Satu membantu mencegah pengumpulan plak setiap hari, manakala satu lagi memastikan masalah yang tersembunyi dapat dikesan lebih awal.
Memberus gigi selama kira-kira dua minit, pada waktu pagi dan sebelum tidur, ialah asas paling penting. Pilih berus gigi berbulu lembut kerana ia lebih mesra pada gusi. Berus yang terlalu keras atau digosok dengan tekanan berlebihan tidak menjadikan gigi lebih bersih. Sebaliknya, ia boleh mencederakan gusi dan menyebabkan permukaan gigi sensitif.
Letakkan berus pada sudut sedikit condong ke arah garis gusi. Gunakan gerakan kecil dan lembut, kemudian bersihkan bahagian luar, dalam serta permukaan mengunyah bagi setiap gigi. Jangan lupa bahagian belakang gigi hadapan bawah dan atas kerana kawasan ini sering terlepas pandang.
Ubat gigi berfluorida membantu menguatkan enamel dan mengurangkan risiko gigi berlubang. Selepas memberus, ludahkan lebihan ubat gigi tanpa berkumur terlalu banyak. Ini membolehkan sedikit fluorida kekal pada permukaan gigi lebih lama.
Berus gigi sangat baik untuk membersihkan permukaan gigi, tetapi bulunya tidak selalu sampai ke ruang antara gigi. Di sinilah sisa makanan dan plak kerap berkumpul. Flos gigi atau berus interdental boleh membantu membersihkan kawasan tersebut, terutama jika gigi rapat, memakai pendakap gigi atau mempunyai jambatan gigi.
Gunakan flos dengan perlahan. Masukkan di antara dua gigi dan lengkungkan flos mengikut sisi gigi, kemudian gerakkan naik dan turun dengan lembut. Elakkan menarik flos secara kasar ke arah gusi kerana ia boleh melukakan tisu lembut.
Bagi kanak-kanak, ibu bapa mungkin perlu membantu sehingga mereka benar-benar mahir. Rutin ini tidak perlu sempurna pada hari pertama. Yang lebih penting ialah menjadikannya kebiasaan, contohnya dilakukan setiap malam sebelum tidur.
Lidah juga boleh menakung bakteria dan sisa makanan. Selepas memberus gigi, bersihkan lidah dengan perlahan menggunakan berus gigi atau pencuci lidah. Langkah ringkas ini boleh membantu mengurangkan bau mulut, terutama bagi individu yang bangun dengan mulut berbau pada waktu pagi.
Jika nafas berbau berterusan walaupun penjagaan mulut sudah baik, jangan hanya bergantung pada ubat kumur. Ia mungkin berkaitan dengan karang gigi, masalah gusi, gigi berlubang atau faktor kesihatan lain yang memerlukan pemeriksaan.
Bukan jumlah gula sahaja yang memberi kesan, tetapi berapa kerap gigi terdedah kepada gula dan asid. Menghirup minuman manis sedikit demi sedikit sepanjang hari memberi bakteria lebih banyak peluang menghasilkan asid. Begitu juga dengan snek melekit seperti gula-gula, biskut manis dan buah kering yang mudah tersangkut di celah gigi.
Anda tidak perlu melarang semua makanan kegemaran. Pilihan yang lebih praktikal ialah mengambil makanan atau minuman manis bersama waktu makan, bukan mengunyah sedikit demi sedikit sepanjang hari. Minum air kosong selepas makan juga membantu membilas sisa makanan dalam mulut.
Bagi anak-anak, biasakan air kosong sebagai minuman harian. Susu, jus dan minuman berperisa mungkin sesuai pada masa tertentu, tetapi tidak elok dibiarkan dalam botol untuk diminum berulang kali sebelum tidur. Selepas susu malam, sebaiknya bersihkan gigi sebelum anak tidur.
Ubat kumur boleh menjadi pelengkap kepada rutin kebersihan mulut, tetapi ia bukan pengganti berus dan flos. Ada ubat kumur berfluorida yang sesuai untuk membantu mencegah kaviti, manakala sesetengah jenis lain digunakan untuk masalah gusi mengikut nasihat doktor gigi.
Pilih ubat kumur yang bersesuaian dengan umur dan keperluan anda. Kanak-kanak yang belum tahu berkumur dan meludah dengan baik tidak sepatutnya menggunakan ubat kumur tanpa panduan. Jika mulut terasa kering, pedih atau sensitif selepas menggunakannya, hentikan sementara dan dapatkan nasihat profesional.
Gusi yang berdarah ketika memberus bukan perkara biasa yang patut diabaikan. Ia sering menjadi tanda awal keradangan gusi akibat plak yang berkumpul. Gusi merah, bengkak, nafas berbau, rasa kasar pada permukaan gigi dan perubahan warna kuning atau coklat berhampiran garis gusi juga boleh menunjukkan kehadiran karang gigi.
Kadangkala seseorang tidak merasa sakit langsung walaupun plak dan karang gigi sudah banyak. Ini sebabnya pemeriksaan berkala penting, khususnya bagi orang dewasa yang sibuk, perokok, pemakai braces, pesakit diabetes atau mereka yang pernah mengalami masalah gusi.
Jika gigi sakit ketika mengunyah, sensitif kepada sejuk atau manis, terdapat lubang yang kelihatan, atau gusi kerap berdarah, buat temu janji secepat mungkin. Rawatan awal biasanya lebih mudah dan lebih menjimatkan berbanding menunggu sehingga sakit menjadi teruk.
Scaling ialah rawatan untuk membuang karang gigi yang melekat pada permukaan gigi dan di sekitar gusi. Polishing pula membantu melicinkan permukaan gigi selepas pembersihan supaya plak lebih sukar melekat dengan cepat. Ramai pesakit berasa lega selepas rawatan kerana mulut terasa lebih bersih dan segar.
Kekerapan scaling bergantung pada keadaan mulut setiap individu. Ada yang sesuai menjalani rawatan setiap enam bulan, tetapi bagi mereka yang cepat membentuk karang gigi atau mempunyai masalah gusi, doktor gigi mungkin mencadangkan pemeriksaan lebih kerap. Ini bukan bermaksud penjagaan di rumah gagal - komposisi air liur, susunan gigi, tabiat merokok dan keadaan kesihatan juga boleh mempengaruhi pembentukan karang gigi.
Scaling biasanya selesa dan selamat dilakukan oleh doktor gigi atau pasukan pergigian terlatih. Jika anda mempunyai gigi sensitif atau rasa takut dengan prosedur pergigian, beritahu pasukan klinik lebih awal. Mereka boleh menerangkan langkah rawatan dengan tenang supaya anda tahu apa yang akan berlaku.
Anak-anak belajar melalui apa yang mereka lihat. Apabila ibu bapa memberus gigi bersama-sama pada waktu malam, rutin penjagaan gigi terasa seperti sebahagian daripada kehidupan keluarga, bukan satu hukuman. Gunakan berus mengikut saiz kepala yang sesuai dengan umur anak dan ubat gigi berfluorida dalam kuantiti yang disyorkan.
Bagi pemakai braces, pembersihan perlu lebih teliti kerana makanan mudah tersangkut pada pendakap dan wayar. Berus interdental boleh membantu membersihkan kawasan kecil yang sukar dicapai. Pemakai gigi palsu pula perlu menanggalkan dan membersihkannya setiap hari, selain menjaga gusi serta baki gigi asli.
Klinik Gigi Arden percaya rawatan pergigian yang baik perlu terasa mudah difahami dan menenangkan. Sama ada anda datang untuk pemeriksaan biasa, scaling dan polishing, rawatan gusi atau nasihat penjagaan gigi anak, bertanya lebih awal membantu anda membuat pilihan yang sesuai dengan keadaan dan bajet keluarga.
Mulakan malam ini dengan berus gigi yang lembut, dua minit yang konsisten dan sedikit perhatian pada celah gigi. Jika gusi masih berdarah atau gigi terasa kasar walaupun rutin sudah dijaga, pemeriksaan profesional boleh memberi ketenangan dan membantu senyuman anda kekal sihat lebih lama.
